Đề nghị cơ quan quản lý nhà nước xem xét một bài đăng xúc phạm là bước nên dùng khi bạn đã yêu cầu người đăng gỡ, đã báo cáo với nơi lưu trữ bài viết mà không có kết quả, và nội dung có dấu hiệu vi phạm quy định về thông tin trên mạng. Cơ quan quản lý có thẩm quyền yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ gỡ bỏ thông tin vi phạm và xử lý hành chính người vi phạm, nhưng không xử lý thay cho toà án những tranh chấp thuần tuý dân sự.
Bài này giải thích khi nào con đường này phù hợp, đơn cần có gì để được xem xét, và nên chờ đợi điều gì một cách thực tế. Quy định chung về quản lý dịch vụ Internet và thông tin trên mạng hiện được nêu trong Nghị định 147/2024/NĐ-CP; các văn bản xử phạt và tổ chức bộ máy liên quan có thể thay đổi, nên bạn tra văn bản hiện hành trước khi gửi.
Phân biệt ba loại cơ quan bạn có thể gửi tới
Nhiều người gửi một lá đơn cho tất cả các nơi họ nghĩ ra, rồi chờ mãi không thấy ai trả lời. Lý do là mỗi cơ quan có một chức năng riêng; gửi đúng nơi giúp đơn được thụ lý nhanh hơn nhiều.
Loại thứ nhất là cơ quan quản lý nhà nước về thông tin điện tử, ở trung ương và cấp tỉnh. Họ xem xét việc nội dung trên mạng có vi phạm quy định quản lý thông tin hay không, có thể yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ gỡ bỏ, và xử phạt hành chính. Sau đợt sắp xếp bộ máy năm 2025, chức năng này đã chuyển giữa các bộ và sở; bạn tra đầu mối hiện hành ở tỉnh mình.
Loại thứ hai là cơ quan công an, nơi tiếp nhận tố giác khi hành vi có dấu hiệu tội phạm, như vu khống, làm nhục người khác, hoặc khi người đăng đe doạ, đòi tiền. Trình báo với công an là một con đường riêng, có thủ tục riêng, được bàn ở danh mục khác của trang. Loại thứ ba là toà án, nơi giải quyết yêu cầu bồi thường và buộc xin lỗi, cải chính theo Bộ luật Dân sự. Bài này tập trung vào loại thứ nhất.
Khi nào nên gửi đơn tới cơ quan quản lý thông tin
Con đường này phát huy tác dụng nhất trong những tình huống sau. Nếu vụ việc của bạn không thuộc nhóm nào, nên cân nhắc con đường khác trước.
- Bài đăng có nội dung xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc bịa đặt thông tin rõ ràng, không phải tranh cãi về quan điểm hay chê bai chất lượng dịch vụ.
- Bạn đã gửi yêu cầu gỡ tới người đăng và đã báo cáo với nơi lưu trữ bài viết, có bằng chứng của cả hai việc, nhưng bài vẫn còn.
- Bài viết được một trang thông tin điện tử, trang cộng đồng có lượng theo dõi lớn đăng hoặc chia sẻ, khiến thiệt hại lan nhanh.
- Người đăng dùng tài khoản ẩn danh, bạn không xác định được ai để yêu cầu trực tiếp.
- Bài đăng làm lộ thông tin cá nhân của bạn như địa chỉ nhà, nơi làm việc của người thân, gây nguy cơ bị quấy rối ngoài đời.
Ngược lại, nếu đây là tranh chấp hai chiều, bạn và người đăng cãi nhau qua lại, cả hai đều có lời lẽ không hay, thì cơ quan quản lý thường khuyến khích hai bên tự giải quyết hoặc ra toà. Gửi đơn trong trường hợp này dễ bị trả lời chung chung.
Tự kiểm trước khi gửi: bài đăng có thật sự vượt ranh giới
Có sự kiện bịa đặt hay chỉ là nhận xét. Câu “cửa hàng này phục vụ chậm, thái độ khó chịu” là nhận xét về trải nghiệm. Câu “chủ cửa hàng từng đi tù vì lừa đảo” trong khi điều đó không có thật là bịa đặt. Cơ quan quản lý quan tâm chủ yếu tới loại thứ hai và tới những lời lẽ xúc phạm nặng nề.
Có nhắm vào cá nhân xác định được. Bài viết chung chung về một ngành nghề khó được coi là xâm phạm một người cụ thể. Bài có tên, ảnh, địa chỉ hoặc chi tiết đủ để người khác nhận ra bạn thì khác hẳn.
Có lời lẽ xúc phạm hay đe doạ. Những từ ngữ miệt thị, so sánh hạ thấp nhân phẩm, kêu gọi người khác tới quấy rối là dấu hiệu rõ. Ghi lại nguyên văn những câu đó trong đơn thay vì mô tả chung là “bài viết rất xúc phạm”.
Chính bạn có phần nào trong cuộc tranh cãi. Nếu trước đó bạn cũng đã đăng bài công kích người kia, hãy thành thật cân nhắc. Cơ quan tiếp nhận sẽ đọc cả hai phía; một hồ sơ mà người đề nghị cũng có lời lẽ không hay sẽ khó được ưu tiên. Có khi việc nên làm trước là tự gỡ bài của mình và đề nghị hai bên cùng dừng lại.
Chứng cứ kèm đơn: thứ cơ quan quản lý cần để xác minh
Cán bộ tiếp nhận không thể tự đi tìm bài viết từ một mô tả mơ hồ. Mỗi tài liệu dưới đây giúp họ xác minh nhanh.
| Tài liệu | Cách chuẩn bị | Ghi chú |
|---|---|---|
| Ảnh chụp bài đăng | Chụp toàn màn hình, thấy rõ tài khoản đăng, thời gian, nội dung, số lượt chia sẻ | Chụp thêm các bình luận có tính chất xúc phạm nếu có |
| Địa chỉ bài viết | Chép nguyên đường dẫn của bài đăng và trang cá nhân người đăng vào một tệp văn bản kèm đơn | Không viết đường dẫn bằng tay, dễ sai ký tự |
| Bằng chứng đã yêu cầu người đăng gỡ | Ảnh chụp tin nhắn đề nghị, thời điểm gửi, phản hồi nếu có | Lời lẽ đề nghị càng ôn hoà càng có lợi |
| Bằng chứng đã báo cáo với nơi lưu trữ | Ảnh chụp thông báo xác nhận đã tiếp nhận hoặc kết quả từ chối | Ghi ngày báo cáo |
| Tài liệu chứng minh nội dung sai | Giấy tờ, xác nhận cho thấy thông tin trong bài là bịa đặt | Chỉ trích phần liên quan |
| Vi bằng (nếu có) | Do thừa phát lại lập, ghi nhận nội dung bài viết tại thời điểm cụ thể | Hữu ích khi lo bài sẽ bị xoá |
Sắp xếp tài liệu theo đúng thứ tự trong bảng và đánh số. Trong đơn, mỗi khi nhắc tới một sự kiện, ghi kèm số tài liệu tương ứng để người đọc đối chiếu được ngay.
Mẫu đơn đề nghị, viết ở ngôi thứ ba
Khung dưới đây viết theo lối văn bản hành chính, người làm đơn được gọi bằng họ tên. Phần trong ngoặc vuông là chỗ cần điền theo vụ việc.
- Tiêu đề: Đơn đề nghị xem xét, xử lý thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên mạng.
- Kính gửi: [tên cơ quan quản lý thông tin điện tử cấp tỉnh hoặc trung ương, theo đầu mối hiện hành].
- Người đề nghị: Ông/bà [họ tên], năm sinh [năm], nơi cư trú [địa chỉ], số điện thoại hoặc hộp thư nhận phản hồi.
- Nội dung sự việc: Ngày [ngày], tài khoản [tên hiển thị] đăng bài có nội dung [tóm tắt khách quan], trong đó có các câu [trích nguyên văn] (tài liệu số 1, 2). Nội dung này không đúng sự thật vì [lý do] (tài liệu số 5).
- Những việc đã làm: Ngày [ngày], ông/bà [họ tên] đã nhắn đề nghị người đăng gỡ bài (tài liệu số 3); ngày [ngày] đã báo cáo với nơi lưu trữ bài viết (tài liệu số 4). Đến nay bài viết vẫn còn.
- Thiệt hại: mô tả ngắn, có căn cứ, như số lượt chia sẻ, việc người quen, khách hàng nhắc tới bài viết.
- Đề nghị: Cơ quan xem xét nội dung nêu trên, áp dụng biện pháp theo thẩm quyền để yêu cầu gỡ bỏ thông tin vi phạm và xử lý theo quy định.
- Cam đoan: Ông/bà [họ tên] cam đoan nội dung trình bày là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Ngày, chữ ký, họ tên.
Đơn tốt thường không quá hai trang. Những chi tiết dài như lịch sử mâu thuẫn giữa hai bên chỉ nên tóm trong một đoạn ngắn, vì cơ quan quản lý xem xét nội dung bài đăng chứ không phân xử ai đúng ai sai trong quan hệ cá nhân.
Nộp đơn và theo dõi
Đơn có thể nộp trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận của cơ quan, gửi qua bưu điện có báo phát, hoặc qua kênh tiếp nhận trực tuyến nếu cơ quan đó có. Khi nộp trực tiếp, đề nghị được ghi giấy biên nhận. Khi gửi trực tuyến, chụp lại màn hình xác nhận và mã hồ sơ.
Thời gian xem xét tuỳ khối lượng công việc và mức độ vụ việc. Trong lúc chờ, bạn tiếp tục lưu lại bài viết định kỳ, ghi nhận việc bài có bị sửa, bị chia sẻ thêm hay không. Nếu tình hình xấu đi, như bài viết lan rộng hoặc xuất hiện lời đe doạ, gửi văn bản bổ sung kèm tài liệu mới, ghi rõ là bổ sung cho đơn ngày nào.
Cơ quan quản lý có thể trả lời rằng vụ việc thuộc thẩm quyền của toà án hoặc công an, và hướng dẫn bạn chuyển sang đó. Đây không phải là thất bại; đơn và hồ sơ bạn đã chuẩn bị vẫn dùng lại được gần như nguyên vẹn ở cơ quan kia.
Những điều không nên làm khi chờ kết quả
Đừng kêu gọi bạn bè cùng báo cáo hàng loạt bài viết hay tài khoản của người đăng. Việc phối hợp báo cáo để đánh sập tài khoản người khác, dù xuất phát từ ấm ức chính đáng, có thể bị coi là hành vi lạm dụng và làm bạn mất vị thế người bị hại. Cũng đừng đăng thông tin cá nhân của người đăng để “cho mọi người biết mặt”; đó là xâm phạm đời tư, có thể khiến bạn bị xử lý ngược lại.
Đừng tự xưng là đã được cơ quan nào đó hứa xử lý khi chưa có văn bản. Nếu cần nói với người quen, chỉ cần cho biết bạn đã gửi đơn và đang chờ xem xét. Khi vụ việc phức tạp, có dấu hiệu tội phạm hoặc bạn dự định đòi bồi thường, hãy hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để chọn đúng con đường và đúng thứ tự.
Câu hỏi thường gặp
Cơ quan quản lý có buộc người đăng bồi thường cho bạn được không?
Không. Cơ quan quản lý thông tin xem xét vi phạm hành chính và yêu cầu gỡ thông tin vi phạm. Bồi thường thiệt hại và buộc xin lỗi, cải chính là yêu cầu dân sự, do toà án giải quyết theo Bộ luật Dân sự và Bộ luật Tố tụng dân sự.
Người đăng ở tỉnh khác thì gửi đơn tới đâu?
Bạn có thể gửi tới cơ quan quản lý ở tỉnh nơi mình cư trú hoặc nơi người đăng cư trú nếu biết, hoặc cơ quan ở trung ương. Tra đầu mối hiện hành và gọi hỏi trước bộ phận tiếp nhận để tránh đơn phải chuyển qua lại.
Tài khoản đăng bài là ẩn danh thì cơ quan quản lý có xác định được không?
Cơ quan có thẩm quyền có cơ chế phối hợp với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ theo quy định. Bạn không cần tự tìm danh tính người đăng; việc của bạn là cung cấp đủ dấu vết về bài viết và tài khoản để cơ quan có cơ sở yêu cầu.
Bài đăng đã bị xoá trước khi cơ quan xem xét thì sao?
Mục tiêu gỡ bài đã đạt, nhưng nếu bạn vẫn muốn xử lý người đăng thì cần chứng cứ đã lưu. Ảnh chụp đầy đủ, đường dẫn, vi bằng do thừa phát lại lập là những thứ giúp chứng minh nội dung từng tồn tại.
Có cần lập vi bằng trước khi gửi đơn không?
Không bắt buộc, nhưng hữu ích khi lo bài sẽ bị xoá hoặc sửa, hoặc khi dự định khởi kiện. Vi bằng ghi nhận nội dung tại một thời điểm do thừa phát lại lập; chi phí và thủ tục bạn hỏi trực tiếp văn phòng thừa phát lại.
Chê dịch vụ của cửa hàng trên mạng có bị coi là bài đăng xúc phạm không?
Thường là không, nếu người viết nêu trải nghiệm thật và không dùng lời lẽ xúc phạm hay bịa đặt. Cơ quan quản lý không xử lý những đánh giá tiêu cực đúng sự thật; cửa hàng nên trả lời công khai và cải thiện dịch vụ.