DanhDu.comDanh Dự
Xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự

Sau khi trình báo bị xúc phạm danh dự: công an xác minh gì, bao lâu, kết quả ra sao

Đã trình báo bị xúc phạm, vu khống thì cơ quan công an làm gì tiếp: các bước xác minh, thời hạn giải quyết tin báo, ba loại kết quả và quyền của người trình báo.

Young Vietnamese woman waiting on a bench in the corridor of a ward police station in Ho Chi Minh City, holding a closed folder on her lap, side view, face turned away

Sau khi nhận trình báo về việc bị xúc phạm danh dự, vu khống, cơ quan công an sẽ kiểm tra, xác minh rồi đi theo một trong hai hướng: nếu có dấu hiệu tội phạm thì giải quyết như một nguồn tin về tội phạm theo Bộ luật Tố tụng hình sự, thời hạn cơ bản là 20 ngày và có thể kéo dài tới tối đa bốn tháng; nếu chỉ là vi phạm hành chính thì xử phạt theo thủ tục hành chính. Kết quả có thể là khởi tố, không khởi tố, tạm đình chỉ, hoặc xử phạt hành chính.

Bài này giải thích từng bước sau khi bạn rời khỏi trụ sở công an với tờ giấy biên nhận, để bạn biết chờ gì, chuẩn bị gì, hỏi gì và khi nào có quyền khiếu nại. Nội dung không bàn chuyện nộp đơn ở đâu, kể gì; phần đó là bước trước. Các thời hạn dẫn theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015; bạn tra bản hiện hành để chắc.

Hồ sơ đi qua những bước nào

Mỗi địa phương có cách tổ chức riêng, nhưng một trình báo về xúc phạm, vu khống thường đi qua các bước sau:

  1. Tiếp nhận và phân loại: cán bộ ghi nhận trình báo, cấp giấy biên nhận hoặc ghi vào sổ, rồi phân loại sơ bộ đây là tin có dấu hiệu tội phạm hay vụ việc vi phạm hành chính, thuộc thẩm quyền của đơn vị nào.
  2. Chuyển đúng nơi: vụ việc thuộc thẩm quyền đơn vị khác sẽ được chuyển đi; bạn có thể được thông báo nơi đang giữ hồ sơ.
  3. Lấy lời khai người trình báo: bạn được mời làm việc để trình bày chi tiết, cung cấp chứng cứ, danh sách người làm chứng.
  4. Thu thập chứng cứ: cơ quan có thể yêu cầu nền tảng, nhà mạng cung cấp dữ liệu, xác định chủ tài khoản, thu thập bản ghi, lấy lời khai người làm chứng.
  5. Làm việc với người bị phản ánh: mời người đó giải trình. Người bị phản ánh có quyền đưa chứng cứ, trình bày góc của mình.
  6. Đánh giá và ra quyết định: xác định hành vi có dấu hiệu tội phạm không, thuộc khoản nào; nếu thuộc khoản 1 tội làm nhục hoặc vu khống thì cần có yêu cầu khởi tố của bạn.

Bước lấy dữ liệu từ nền tảng mạng xã hội, nhất là nền tảng đặt máy chủ ở nước ngoài, thường mất nhiều thời gian nhất. Đây là lý do chứng cứ bạn tự lưu từ đầu (ảnh chụp có đường dẫn, thời gian, tên tài khoản) có giá trị lớn.

Thời hạn giải quyết tin báo theo Bộ luật Tố tụng hình sự

Khi trình báo được xác định là tố giác về tội phạm, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 đặt thời hạn như sau:

MốcThời hạnGhi chú
Thời hạn cơ bản20 ngày kể từ ngày nhận tố giác, tin báoPhải ra một trong ba quyết định
Vụ phức tạp, phải xác minh nhiều nơiCó thể kéo dài, không quá 2 thángÁp dụng khi chưa thể giải quyết trong 20 ngày
Vẫn chưa thể kết thúcViện kiểm sát có thể gia hạn một lần, không quá 2 thángTổng cộng tối đa khoảng bốn tháng
Tạm đình chỉKhi hết thời hạn mà chưa xác định được người thực hiện, hoặc đang chờ kết quả giám định, tương trợ tư pháp…Giải quyết tiếp khi lý do tạm đình chỉ không còn

Với vụ việc được xác định là vi phạm hành chính, thời hạn ra quyết định xử phạt theo Luật Xử lý vi phạm hành chính tính từ ngày lập biên bản, ngắn hơn nhiều. Thời hiệu xử phạt hành chính thông thường là một năm.

Trên thực tế, bạn có thể không được báo từng bước. Điều đó không có nghĩa hồ sơ bị bỏ quên; nhưng bạn có quyền hỏi tiến độ, nhất là khi các mốc trên đã qua.

Ba loại kết quả và ý nghĩa của từng loại

Quyết định khởi tố vụ án hình sự. Cơ quan xác định có dấu hiệu tội làm nhục hoặc tội vu khống, và (nếu thuộc khoản 1) có yêu cầu khởi tố của bạn. Từ đây, bạn có tư cách bị hại trong vụ án với các quyền theo luật tố tụng: được thông báo, đưa chứng cứ, đề nghị bồi thường, tham gia phiên toà.

Quyết định không khởi tố vụ án hình sự. Có thể vì không có sự việc phạm tội, hành vi không cấu thành tội phạm (chưa đến mức nghiêm trọng, thiếu yếu tố biết rõ là sai), hết thời hiệu, hoặc vụ thuộc khoản 1 mà bị hại không yêu cầu hay đã rút yêu cầu. Nếu hành vi có dấu hiệu vi phạm hành chính, hồ sơ có thể được chuyển để xử phạt hành chính.

Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết. Thường gặp khi chưa xác định được người đứng sau tài khoản ẩn danh, hoặc đang chờ giám định. Tạm đình chỉ không phải là kết thúc; khi có thông tin mới, việc giải quyết được phục hồi.

Xử phạt hành chính. Khi hành vi chỉ là vi phạm hành chính, người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt. Quyết định này giải quyết trách nhiệm với Nhà nước; quyền đòi xin lỗi, cải chính, bồi thường của bạn vẫn còn theo đường dân sự.

Trong thời gian chờ, bạn nên làm gì

Giữ nguyên chứng cứ đã có và tiếp tục ghi lại nếu hành vi tái diễn: ngày giờ, nội dung, nơi đăng. Đừng tự tiện xoá tin nhắn, rời nhóm, chặn tài khoản trước khi lưu lại đủ, vì có khi đó là lối duy nhất còn xem được nội dung.

Ghi lại mọi lần làm việc với cơ quan công an: ngày, người tiếp, nội dung trao đổi, tài liệu đã nộp. Giữ giấy biên nhận, giấy mời. Khi được hỏi bổ sung, trả lời đúng những gì mình biết, phân biệt rõ điều thấy tận mắt và điều nghe kể lại.

Không đăng bài kể lại vụ việc với chi tiết "đã trình báo, sắp bị bắt" về người kia. Khi chưa có kết luận, những câu như vậy có thể xâm phạm danh dự của họ và làm vụ việc phức tạp thêm; ngoài ra còn có thể ảnh hưởng tới quá trình xác minh.

Chăm sóc bản thân. Chờ đợi kết quả trong khi nội dung xúc phạm có thể vẫn còn trên mạng là quãng thời gian căng thẳng. Song song với đường hình sự, bạn có thể yêu cầu người đăng gỡ bài, báo cáo vi phạm với nền tảng; hai việc này không mâu thuẫn với nhau, miễn là bạn đã lưu chứng cứ trước.

Nếu trong thời gian chờ người kia nhắn tin xin gặp, đề nghị "nói chuyện riêng cho xong", bạn có quyền nhận lời hoặc từ chối. Nếu nhận lời, chọn nơi công cộng, có người đi cùng, và nhớ rằng mọi thoả thuận về rút đơn nên được ghi thành văn bản, thực hiện xong nghĩa vụ rồi mới nộp đơn rút. Nếu lời đề nghị kèm theo đe doạ, gây áp lực, hãy lưu lại tin nhắn và báo ngay cho cơ quan đang giải quyết; việc đe doạ người trình báo là tình tiết cơ quan chức năng cần biết.

Hỏi tiến độ thế nào cho đúng mực

Bạn có quyền được biết kết quả giải quyết trình báo của mình. Cách hỏi hiệu quả là liên hệ đúng đơn vị đang giữ hồ sơ, nêu ngày trình báo, số giấy biên nhận nếu có, và hỏi cụ thể: hồ sơ đang ở bước nào, có cần bổ sung gì không, dự kiến khi nào có kết quả.

Nếu đã quá thời hạn trong bảng trên mà không có thông tin, bạn có thể gửi văn bản đề nghị cho biết kết quả, giữ bản sao có xác nhận đã nhận. Văn bản ngắn gọn, lịch sự, nêu mốc thời gian, thường được phản hồi tốt hơn nhiều lần gọi điện hay lời trách móc.

Viện kiểm sát có trách nhiệm kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm. Khi bạn cho rằng việc giải quyết bị chậm bất thường hoặc không đúng, có thể gửi kiến nghị tới viện kiểm sát cùng cấp. Bước này nên làm khi đã có văn bản hỏi tiến độ mà không được trả lời.

Ví dụ giả định: chị D trình báo việc bị một tài khoản ẩn danh bịa chuyện ngoại tình, sau hai tháng chưa có kết quả; chị gửi văn bản hỏi tiến độ và được trả lời hồ sơ đang chờ nền tảng cung cấp thông tin chủ tài khoản, kèm dự kiến thời gian. Có câu trả lời rõ ràng giúp chị yên tâm hơn và chủ động chuẩn bị bước tiếp.

Không đồng ý với kết quả: quyền khiếu nại và các lựa chọn khác

Nếu nhận quyết định không khởi tố, bạn có quyền khiếu nại theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Đọc kỹ lý do trong quyết định: lý do "hành vi chưa đến mức xúc phạm nghiêm trọng" khác với lý do "không xác định được người thực hiện". Khiếu nại chỉ có sức nặng khi bạn chỉ ra được chứng cứ hoặc tình tiết mà cơ quan chưa xem xét.

Nếu không khởi tố nhưng có xử phạt hành chính, bạn vẫn có thể yêu cầu bồi thường, xin lỗi, cải chính qua thương lượng hoặc khởi kiện dân sự. Bộ luật Dân sự 2015 ghi nhận quyền của cá nhân yêu cầu gỡ bỏ, cải chính thông tin xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Nếu vụ việc tạm đình chỉ vì chưa xác định được người thực hiện, khi có thông tin mới, chẳng hạn người đó tiếp tục đăng bằng tài khoản thật, bạn cung cấp cho cơ quan đang giữ hồ sơ để được xem xét phục hồi.

Ở bất kỳ nhánh nào, một buổi tư vấn pháp lý có tài liệu đầy đủ trong tay giúp bạn chọn đường đi tiết kiệm thời gian nhất.

Mỗi vụ việc có tình tiết riêng; khi cần một câu trả lời cho đúng hoàn cảnh của mình, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn và mang theo bản tóm tắt diễn biến, chứng cứ đang có.

Câu hỏi thường gặp

Trình báo rồi mà công an không gọi lại thì có phải đã bị bỏ qua?

Không nhất thiết. Nhiều việc xác minh diễn ra mà người trình báo không biết, nhất là khi phải chờ dữ liệu từ nền tảng mạng. Bạn có quyền hỏi tiến độ; nếu đã quá các mốc thời hạn trong Bộ luật Tố tụng hình sự mà không có thông tin, gửi văn bản đề nghị cho biết kết quả và giữ bản sao.

Thời hạn 20 ngày tính từ lúc nào?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, thời hạn 20 ngày tính từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận được tố giác, tin báo về tội phạm. Nếu trình báo bị chuyển từ nơi khác tới, ngày nhận của cơ quan có thẩm quyền mới là mốc. Với vụ phức tạp, thời hạn có thể kéo dài và gia hạn như đã nêu.

Vụ thuộc khoản 1 mà mình quên làm đơn yêu cầu khởi tố thì sao?

Với khoản 1 của tội làm nhục và tội vu khống, cơ quan chỉ khởi tố khi có yêu cầu của bị hại. Nếu bạn muốn xử lý hình sự, hãy hỏi cơ quan đang giải quyết về việc làm đơn yêu cầu khởi tố. Lưu ý thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự vẫn đang chạy.

Người bị mình trình báo có được biết nội dung đơn không?

Người bị phản ánh sẽ được mời giải trình về hành vi, nên họ biết mình bị phản ánh về việc gì. Thông tin cá nhân của người tố giác được pháp luật yêu cầu giữ bí mật khi có đề nghị, nhưng trong vụ danh dự, người bị phản ánh thường đoán được ai trình báo. Nếu bạn bị đe doạ vì đã trình báo, báo ngay cho cơ quan đang giải quyết.

Có cần thuê luật sư ngay từ lúc trình báo không?

Không bắt buộc. Nhiều vụ việc được giải quyết khi người trình báo tự chuẩn bị chứng cứ tốt. Luật sư hữu ích khi vụ việc có dấu hiệu khung nặng, có yêu cầu bồi thường đáng kể, bạn nhận quyết định không khởi tố và muốn khiếu nại, hoặc khi phải đối mặt với bên có nhiều nguồn lực.

Đang chờ kết quả có được yêu cầu người kia gỡ bài không?

Được, và nên làm sau khi đã lưu đủ chứng cứ. Yêu cầu gỡ bài, báo cáo vi phạm với nền tảng không cản trở việc xác minh, miễn là bạn giữ bản lưu và báo cho cơ quan đang giải quyết biết nội dung đã được gỡ vào thời điểm nào.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138